ಅಧ್ಯಾಯ 1: ಇತಿಹಾಸದ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಸಮಾಜ - ಸಂಪೂರ್ಣ ನೋಟ್ಸ್
1. ಇತಿಹಾಸ ಎಂದರೇನು?
- ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಹೇಳುವುದೇ ಇತಿಹಾಸ
- ಮನುಷ್ಯರು ನಡೆದು ಬಂದ ದಾರಿ, ಅವರ ಸಫಲತೆ-ವಿಫಲತೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ
- ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಲ, ಸ್ಥಳ, ವ್ಯಕ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಕಥೆ ಆಗುತ್ತದೆ, ಇತಿಹಾಸ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ
ಕಥೆ vs ಇತಿಹಾಸ:
| ಕಥೆ | ಇತಿಹಾಸ |
|---|---|
| "ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ರಾಜನಿದ್ದ" | "ಸಾ.ಶ.ಪೂ. 261ರಲ್ಲಿ ಅಶೋಕನು ಕಳಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದ" |
2. ಇತಿಹಾಸ ಏಕೆ ಬೇಕು?
- ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ನೆನಪು ಇರುವಂತೆ, ಸಮಾಜ/ದೇಶಕ್ಕೆ ಇತಿಹಾಸವೇ ಸ್ಮರಣಶಕ್ತಿ
- ಪೂರ್ವಿಕರ ತಪ್ಪು-ಸರಿ ತೀರ್ಮಾನಗಳಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಲು ಸಹಾಯ
- ಶೌರ್ಯ, ತ್ಯಾಗ-ಬಲಿದಾನ → ಸ್ಫೂರ್ತಿ; ಸಂಸ್ಕೃತಿ-ಪರಂಪರೆ → ಅಭಿಮಾನ, ಗೌರವ
- ಇತಿಹಾಸದ ಪಿತಾಮಹ = ಹೆರೊಡೋಟಸ್ (ಗ್ರೀಕ್ ದೇಶದವರು) - ಇತಿಹಾಸ ಬರೆಯುವ ವಿಧಾನ ಮೊದಲು ತೋರಿಸಿದವರು
3. ಇತಿಹಾಸದ ಆಧಾರಗಳು
"ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ ಇತಿಹಾಸವಿಲ್ಲ" - ಎರಡು ವಿಧ:
A) ಸಾಹಿತ್ಯ ಆಧಾರಗಳು
- ಲಿಖಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ (ದೇಶಿ + ವಿದೇಶಿ) → ಬರೆಯಬಲ್ಲ ಅಕ್ಷರಸ್ಥರು ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ
- ಮೌಖಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ (ಜನಪದ ಗೀತೆ, ಕಥೆ, ಲಾವಣಿ, ಐತಿಹ್ಯ) → ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರು ಬಾಯಿಂದ ಬಾಯಿಗೆ ಹರಡಿಸಿದ್ದು
B) ಪುರಾತತ್ವ ಆಧಾರಗಳು
- ಹಿಂದಿನ ಮಾನವರು ಬಳಸಿದ ವಸ್ತುಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು (ಮಡಕೆ ಚೂರು, ನಾಣ್ಯ, ಶಾಸನ, ಸ್ಮಾರಕ)
- ಉತ್ಪನನ = ಭೂಮಿ ಒಳಗೆ ಹುದುಗಿರುವ ಅವಶೇಷ ಹೊರತೆಗೆಯುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಗೆತ (ಬ್ರಷ್, ಕರಣೆ, ಚಾಕು ಬಳಸಿ)
4. ಕಾಲಗಣನೆ (ಸಾ.ಶ.)
- ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತರ ಜನ್ಮ ವರ್ಷದಿಂದ ಲೆಕ್ಕ ಆರಂಭ
- ಇತರ ಶಕೆಗಳು: ಶಾಲಿವಾಹನ, ಗುಪ್ತ, ವಿಕ್ರಮ, ಹಿಜಿರಾ
- 1 ಶತಮಾನ = 100 ವರ್ಷಗಳು; ನಾವಿರುವುದು 21ನೇ ಶತಮಾನ (ಸಾ.ಶ. 2001-2100)
5. ಇತಿಹಾಸದ ಮೂರು ಪ್ರಧಾನ ಕಾಲಗಳು
ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾನದಂಡ = ಅಕ್ಷರ ಜ್ಞಾನ
| ಕಾಲ | ವಿವರಣೆ | ಉದಾಹರಣೆ |
|---|---|---|
| ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲ | ಅಕ್ಷರ ಪರಿಚಯವೇ ಇಲ್ಲ | ಶಿಲಾಯುಗಗಳು |
| ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಇತಿಹಾಸಕಾಲ | ಅಕ್ಷರ ಇತ್ತು, ಇಂದು ಓದಲಾಗದು | ಹರಪ್ಪ ನಾಗರಿಕತೆ |
| ಇತಿಹಾಸ ಕಾಲ | ಅಕ್ಷರ ಇತ್ತು, ಇಂದೂ ಓದಬಹುದು | - |
- ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದ ಶೇ.99.9 ಭಾಗ ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸ ಕಾಲ (ಆಧಾರ ಕಡಿಮೆ → ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಜಾಗವೂ ಕಡಿಮೆ)
- ಮಾನವ ವಿಕಾಸ ~18 ಲಕ್ಷ ವರ್ಷ ಹಿಂದೆ; ಆಧುನಿಕ ಮಾನವ ಮೊದಲು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ
6. ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲದ ಮೂರು ಹಂತಗಳು
(i) ಹಳೆ ಶಿಲಾಯುಗ (5 ಲಕ್ಷ - 12,000 ವರ್ಷ ಹಿಂದೆ)
- ಆಹಾರ: ಹಣ್ಣು, ಹಂಪಲು, ಗೆಡ್ಡೆ ಗೆಣಸು
- ಅಲೆಮಾರಿಗಳು, ಗವಿ/ಕಲ್ಲಾಸರೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸ
- ಉಪಕರಣ: ಹೆರೆಚಕ್ಕೆ, ಚಾಕು, ಕಲ್ಲುಳಿ, ಮೊನೆ (ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರ, ಬೆಣಚುಕಲ್ಲಿನಿಂದ)
- ಹೊದಿಕೆ: ಎಲೆ, ತೊಗಟೆ
- ಕೊನೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ: ಬೇಟೆ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕಲಿತರು; ಬೆಂಕಿಯ ಮೊದಲ ಪರಿಚಯ
- ನೆಲೆಗಳು: ಬೋಲಾನ್ ಕಣಿವೆ (ಮ.ಪ್ರ), ಹುಣಸಗಿ & ಬೈಚ್ಬಾಳ್ (ಕರ್ನಾಟಕ), ಕರ್ನೂಲ್ & ಅಮರಾವತಿ (ಆಂ.ಪ್ರ), ಅತ್ತಿರಂಪಕ್ಕಂ (ತ.ನಾ)
(ii) ಮಧ್ಯಶಿಲಾಯುಗ (12,000 - 9,000 ವರ್ಷ ಹಿಂದೆ)
- ಹಳೆ ಮತ್ತು ನವ ಶಿಲಾಯುಗದ ನಡುವಿನ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರ ಕಾಲ
- ಇದನ್ನೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶಿಲಾಯುಗ (Microlithic) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ (ಚಿಕ್ಕ ಆಯುಧಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ)
- ಕಿರು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಬಾಣ/ಕಟ್ಟಿಗೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಿ ಬೇಟೆ
- ಕಾಡು ಧಾನ್ಯ ಸಂಗ್ರಹ
- ಪಶುಪಾಲನೆಯ ಆರಂಭ: ಗಾಯಗೊಂಡ ಪ್ರಾಣಿ/ಮರಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಿ ತುರ್ತು ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸಿದರು
- ಕಲ್ಲಾಸರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಪ್ರಾಣಿ ಚರ್ಮ ಹೊದಿಕೆ; ಬೆಂಕಿ ಪರಿಚಯ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು
- ನೆಲೆಗಳು: ಬಿಂಬೆಟ್ಕಾ & ಆದಮ್ಗರ್ (ಮ.ಪ್ರ), ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ & ಕನಗನಹಳ್ಳಿ (ಕರ್ನಾಟಕ), ಬಾಗೊರ್ & ಗಣೇಶ್ವರ್ (ರಾಜಸ್ಥಾನ), ಬಿರ್ಭಾನ್ಪುರ್ (ಪ.ಬಂಗಾಳ), ಸರಾಯ್ ನಹರ್ ರಾಯ್ & ಮಹಾದಹ (ಉ.ಪ್ರ)
(iii) ನವ ಶಿಲಾಯುಗ (9,000 - 5,000 ವರ್ಷ ಹಿಂದೆ)
- ಆಹಾರ ಅಲೆದಾಟ ಬಿಟ್ಟು ಕೃಷಿ (ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆ) ಆರಂಭ - ನದಿತೀರದ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ
- ಭಾರತ ಉಪಖಂಡದ ಕೃಷಿಯ ಆರಂಭಿಕ ಕುರುಹು: ಮೆಹರ್ಗರ್ (ಪಾಕಿಸ್ತಾನ)
- ಮನೆ: ಮೆಹರ್ಗರ್ನಲ್ಲಿ ಒಣ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮನೆ; ಬುರ್ಜ್ಹೋಮ್ನಲ್ಲಿ (ಕಾಶ್ಮೀರ) ನೆಲದೊಳಗಿನ ಗುಹೆ
- ಧಾನ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಯಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆ ತಯಾರಿಕೆ ಆರಂಭ
- ಹೆರೆಯುವ, ಕುಟ್ಟುವ, ಬೀಸುವ ಸಾಧನಗಳ ಬಳಕೆ; ಆರಂಭಿಕ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಉಗಮ
- ಚಕ್ರದ ಪರಿಚಯದಿಂದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಡಕೆ ತಯಾರಿಕೆ ಸಾಧ್ಯ
- ಕಲ್ಲಿನ ಆಯುಧ ಉಜ್ಜಿ ನಯಗೊಳಿಸಿ ಬಳಕೆ (ಕೈಗೊಡಲಿ, ಮೂಳೆ ಆಯುಧ)
- ಆಯುಧ ಉತ್ಪಾದನಾ ನೆಲೆ: ಸಂಗನಕಲ್ಲು (ಬಳ್ಳಾರಿ ಸಮೀಪ)
- ನೆಲೆಗಳು: ಬನಹಳ್ಳಿ, ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ, ಬೂದಿಹಾಳ, ಹಳ್ಳೂರು, ಪಿಕ್ಲಿಹಾಳ, ಟಿ.ನರಸೀಪುರ, ಉತೂರು (ಕರ್ನಾಟಕ), ಚಿರಾಂಡ್ (ಬಿಹಾರ)
7. ಶಿಲಾಯುಗ ನೆಲೆಗಳ ಸಾರಾಂಶ
| ಯುಗ | ಪ್ರಮುಖ ನೆಲೆಗಳು – ರಾಜ್ಯ |
|---|---|
| ಹಳೆ ಶಿಲಾಯುಗ | ಬಿಂಬೆಟ್ಕಾ-ಮ.ಪ್ರ, ಹುಣಸಗಿ-ಕರ್ನಾಟಕ, ಬೈಚ್ಬಾಳ್-ಕರ್ನಾಟಕ, ಕರ್ನೂಲ್ ಗುಹೆಗಳು-ಆಂ.ಪ್ರ, ಅತ್ತಿರಂಪಕ್ಕಂ-ತ.ನಾ |
| ಮಧ್ಯ ಶಿಲಾಯುಗ | ಬಾಗೊರ್-ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಮಹಾದಹ-ಉ.ಪ್ರ, ಸರಾಯ್ ನಹರ್ರಾಯ್-ಉ.ಪ್ರ, ಆದಮ್ಗರ್-ಮ.ಪ್ರ |
| ನವ ಶಿಲಾಯುಗ | ಮೆಹರ್ಗರ್-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಬುರ್ಜ್ಹೋಮ್-ಜ&ಕ, ಚಿರಾಂಡ್-ಬಿಹಾರ, ಪಿಕ್ಲಿಹಾಳ/ಹಳ್ಳೂರು/ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ/ಬನಹಳ್ಳಿ/ಟಿ.ನರಸೀಪುರ-ಕರ್ನಾಟಕ |
8. ಲೋಹಗಳ ಯುಗ
ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಕಂಚಿನ ಶಿಲಾಯುಗ (5000 ವರ್ಷಗಳಿಂದೀಚೆಗೆ)
- ಮಾನವರು ಬಳಸಿದ ಮೊದಲ ಲೋಹ = ತಾಮ್ರ
- ತಾಮ್ರ + ತವರ = ಕಂಚು (ಗಡುಸಾದ ಮಿಶ್ರಲೋಹ)
- ತಾಮ್ರ-ಕಂಚಿನ ಆಯುಧ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಶಿಲಾಯುಧವೂ ಜೊತೆಗೆ ಮುಂದುವರೆದವು → ಹೆಸರು "ತಾಮ್ರ-ಕಂಚಿನ ಶಿಲಾಯುಗ"
- ಪ್ರಧಾನ ಉದ್ಯೋಗ: ಕೃಷಿ, ಪಶುಪಾಲನೆ; ಚಕ್ರದಿಂದ ಅಲಂಕೃತ ಮಡಕೆ ತಯಾರಿಕೆ
- ಕಂಚಿನ ಉಪಕರಣಗಳಿಂದ ಆಳ ಉಳುಮೆ, ಅರಣ್ಯ ನಾಶ ಮಾಡಿ ಕೃಷಿಭೂಮಿ ಪರಿವರ್ತನೆ → ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಳ → ವ್ಯಾಪಾರ ಆರಂಭ
- ಪರಿಣಾಮ: ವಾಯುವ್ಯ ಭಾರತದ ಸಿಂಧೂ ಕೊಳ್ಳದಲ್ಲಿ ಹರಪ್ಪ ನಾಗರಿಕತೆ ಉದಯ (ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ ಮೊದಲ ನಗರೀಕರಣ)
- ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆ; ನೆಲೆಗಳು: ಹಳ್ಳೂರು, ಬನಹಳ್ಳಿ, ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ (ಕರ್ನಾಟಕ)
ಕಬ್ಬಿಣ ಯುಗ
- ಕಬ್ಬಿಣ = ಅತ್ಯಂತ ಗಡುಸಾದ ಲೋಹ
- ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಾಮ್ರಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು (~3500 ವರ್ಷ ಹಿಂದೆ)
- ಈ ಕಾಲವನ್ನೇ ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕಾಲ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ
- ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಯುಧ → ಕೃಷಿ, ಕರಕುಶಲ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ನೆರವು → ಉ.ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಳ → ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉತ್ಪಾದನೆ
- ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ವರ್ಗ → ಪ್ರಭುತ್ವ (2600 ವರ್ಷ ಹಿಂದೆ ಉದಯ) → ಗಣರಾಜ್ಯಗಳು → ನಂತರ ನಂದ, ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು
- ಕರ್ನಾಟಕ ನೆಲೆಗಳು: ಬನಹಳ್ಳಿ, ಹಿರೇಬೆನಕಲ್ಲು, ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ, ಕೊಪ್ಪ, ಹೆಗ್ಗಡೆಹಳ್ಳಿ, ಟಿ.ನರಸೀಪುರ, ಹೆಮ್ಮಿಗೆ, ಹಳ್ಳೂರು, ಜಡಿಗೇನಹಳ್ಳಿ, ಸಾವನದುರ್ಗ, ಹುತ್ರಿದುರ್ಗ, ಪಾಂಡವರದಿಣ್ಣೆ
ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆ-ಉತ್ತರಗಳು
I. ಖಾಲಿ ಬಿಟ್ಟ ಸ್ಥಳ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ
- ಅಕ್ಷರಗಳ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ ಕಾಲಘಟ್ಟವನ್ನು ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
- ಮಧ್ಯ ಶಿಲಾಯುಗವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ (ಮೈಕ್ರೋಲಿಥಿಕ್) ಶಿಲಾಯುಗವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವುದು.
- ಭಾರತ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯ ಆರಂಭಿಕ ಕುರುಹುಗಳು ಮೆಹರ್ಗರ್ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.
- ಇತಿಹಾಸದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಹೆರೊಡೋಟಸ್ ರವರನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
II. ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ
5. ಇತಿಹಾಸದ ಮೂರು ಪ್ರಧಾನ ಕಾಲಗಳು ಯಾವುವು? ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲ, ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಇತಿಹಾಸಕಾಲ, ಇತಿಹಾಸ ಕಾಲ.
6. ಹಳೆಯ ಶಿಲಾಯುಗದ ಮಾನವರ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ. ಹೆರೆಚಕ್ಕೆ, ಚಾಕು, ಕಲ್ಲುಳಿ, ಮೊನೆ - ಬೆಣಚುಕಲ್ಲಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ್ದು.
7. ಯಾವ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಕೃಷಿ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು? ನವಶಿಲಾಯುಗದಲ್ಲಿ - ಅಲೆದಾಟ ಬಿಟ್ಟು ನದಿತೀರದ ಫಲವತ್ತಾದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು.
8. ಮಾನವರು ಬಳಸಿದ ಮೊದಲ ಲೋಹ ಯಾವುದು? ತಾಮ್ರ (ನಂತರ ತವರ ಸೇರಿಸಿ ಕಂಚು ತಯಾರಿಸಿದರು).
9. ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಗಳು ಯಾವುವು? ಸಾಹಿತ್ಯ ಆಧಾರಗಳು (ಲಿಖಿತ + ಮೌಖಿಕ) ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ ಆಧಾರಗಳು.
10. ಪುರಾತತ್ವ ಆಧಾರಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡಿ. ಮಡಕೆ ಚೂರುಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು, ಶಾಸನಗಳು, ಸ್ಮಾರಕಗಳು.